
Etnodesign – historia zapisana w przędzy. Pół roku wspólnego tworzenia
Etnodesign – historia zapisana w przędzy. Pół roku wspólnego tworzenia
Są projekty, które kończą się wraz z ostatnim spotkaniem. Są też takie, które zostają z nami znacznie dłużej — w pamięci, w doświadczeniach, w relacjach i w przedmiotach, które powstały dzięki wspólnej pracy.
Do takich właśnie przedsięwzięć należy półroczny projekt „Etnodesign – historia zapisana w przędzy”, realizowany w Pałacu w Suchej Górnej – Centrum Kultury w Polkowicach. Jego uroczyste zakończenie odbyło się 2 października 2026 roku. Tego dnia pałacowe wnętrza wypełniły się nie tylko opowieściami o tkactwie, ale przede wszystkim efektami wielu miesięcy wspólnej pracy — tkaninami stworzonymi przez uczestników projektu.
Finałowa gala była okazją do otwarcia wystawy, spotkania wokół tradycji tkackich i lokalnego dziedzictwa, a także do wspólnego świętowania Dnia Tkaczki. Całość dopełnił wyjątkowy muzyczny akcent — Polsko-Amerykański Recital Mistrzowski.
Dla mnie ten projekt był czasem szczególnym. Czasem dzielenia się wiedzą, doświadczeniem i miłością do tkaniny, ale przede wszystkim czas spotkań z ludźmi, którzy zdecydowali się zatrzymać na chwilę, sięgnąć po wełnę i odkryć świat tkactwa.
Od pierwszej nici do własnej tkaniny
Kiedy rozpoczynaliśmy projekt, zapraszaliśmy uczestników do poznania rzemiosła, które ma długą historię, a jednocześnie wciąż może inspirować i zaskakiwać. Chcieliśmy pokazać, że tkactwo nie jest wyłącznie dziedziną zarezerwowaną dla osób posiadających wcześniejsze doświadczenie. To przestrzeń dostępna dla każdego, kto ma w sobie ciekawość, gotowość do eksperymentowania i chęć stworzenia czegoś własnego.
Przez kilka miesięcy spotykaliśmy się w Pałacu w Suchej Górnej, aby krok po kroku poznawać tajniki tkactwa. Pierwsze spotkania były okazją do poznania podstaw pracy na ramie tkackiej. Uczestnicy stopniowo odkrywali możliwości materiału, uczyli się budować strukturę tkaniny, zestawiać kolory i tworzyć kompozycje z wełnianych pasm.
Z czasem pojawiało się coraz więcej odwagi, samodzielnych decyzji i indywidualnych pomysłów. To, co na początku mogło wydawać się skomplikowane, stawało się coraz bardziej naturalne.
Z kolejnych pasm wełny powstawały osobiste, niepowtarzalne prace.
Właśnie w tym procesie tkwi dla mnie szczególna wartość tkania. Nie chodzi wyłącznie o opanowanie techniki. Chodzi o moment, w którym człowiek zaczyna ufać własnym wyborom, dostrzegać możliwości materiału i odkrywać, że potrafi opowiedzieć coś własnego za pomocą koloru, faktury i struktury.
Każda powstała praca jest inna, ponieważ każda osoba przynosi do procesu twórczego własną wrażliwość, doświadczenia i sposób patrzenia na świat. Z tych indywidualnych historii powstała wspólna opowieść zapisana w przędzy.
Tradycja, która nie pozostaje w przeszłości
Jednym z najważniejszych założeń projektu „Etnodesign” było spotkanie tradycyjnego rzemiosła ze współczesną wrażliwością.
Tkactwo ma w sobie niezwykłe bogactwo. Przez stulecia służyło tworzeniu przedmiotów codziennego użytku, dekoracji i dzieł sztuki. Przekazywane z pokolenia na pokolenie techniki są zapisem wiedzy, cierpliwości i umiejętności pracy z materiałem.
Dzisiaj możemy sięgać po nie na nowo, interpretować je i nadawać im własny charakter. Tradycyjny splot może stać się elementem nowoczesnej kompozycji, a wełna — tworzywem do budowania abstrakcyjnych form, obrazów i osobistych opowieści.
Podczas warsztatów uczestnicy poznawali możliwości techniki, którą sama nazywam „malowaniem wełną”. Kolor stawał się narzędziem, wełna — linią, a powierzchnia tkaniny — przestrzenią do artystycznych poszukiwań.
To właśnie w takim podejściu widzę sens współczesnego etnodesignu: nie w mechanicznym odtwarzaniu dawnych wzorów, lecz w twórczym dialogu z tradycją.
Ważnym elementem finałowego spotkania był również wykład inspiracyjny oraz rozmowy o tradycjach tkackich i lokalnym dziedzictwie. Była to okazja, by spojrzeć na tkactwo szerzej — nie tylko jako na technikę wykonywania tkaniny, ale również jako na część naszej historii, kultury i pamięci o miejscach oraz ludziach, którzy tę tradycję tworzyli.
Pałac w Suchej Górnej – miejsce spotkań i twórczych odkryć
Nie bez znaczenia było również miejsce, w którym odbywał się projekt. Pałac w Suchej Górnej stworzył wyjątkową przestrzeń dla naszych spotkań. Jego atmosfera, otoczenie i historia naturalnie współgrały z charakterem warsztatów.
Wspólne tkanie szybko stało się czymś więcej niż nauką rzemiosła. Przy krosnach toczyły się rozmowy, rodziły się pomysły, pojawiały się inspiracje i nowe znajomości. Każda osoba wnosiła do tej przestrzeni coś własnego — swoje doświadczenia, wrażliwość, wyobraźnię i sposób patrzenia na świat.
Lubię obserwować ten moment, kiedy uczestnicy przestają skupiać się wyłącznie na tym, czy wykonują splot poprawnie, a zaczynają świadomie podejmować decyzje twórcze. Kiedy eksperymentują, zmieniają koncepcję, łączą materiały i pozwalają sobie na nieoczywiste rozwiązania.
Wtedy warsztat staje się prawdziwą pracownią twórczą. Miejscem, w którym nie ma dwóch takich samych prac, ponieważ nie ma dwóch identycznych historii, które można opowiedzieć za pomocą tkaniny.
Wystawa – historie, które można zobaczyć i dotknąć
Jednym z najważniejszych momentów gali finałowej było uroczyste otwarcie wystawy prac powstałych podczas projektu.
To właśnie wtedy mogliśmy zobaczyć całą różnorodność twórczych poszukiwań uczestników. Prace, które wcześniej powstawały przy poszczególnych krosnach, spotkały się w jednej przestrzeni, tworząc wyjątkową opowieść o kolorze, strukturze, materiale i indywidualnej wyobraźni.
Dla mnie wystawa była szczególnie wzruszającym momentem. Mogłam zobaczyć nie tylko gotowe tkaniny, ale również drogę, którą przeszli ich autorzy. Za każdą pracą kryją się pierwsze próby, pytania, poszukiwania kolorów, decyzje, zmiany koncepcji i satysfakcja z kolejnych odkrywanych możliwości.
Każda tkanina jest świadectwem czasu poświęconego na tworzenie. Jest zapisem spotkania z materiałem, nauki i odwagi, by spróbować czegoś nowego.
Właśnie dlatego tak bardzo lubię myśleć o tkaninie jako o opowieści. Każda nić ma swoje miejsce, każdy splot buduje kolejną część kompozycji, a całość staje się czymś więcej niż sumą pojedynczych elementów.
Tytuł projektu — „Historia zapisana w przędzy” — nabrał podczas tej wystawy szczególnego znaczenia.
Dziękuję za wspaniałą rozmowę i wymianę doświadczeń tkackich z panią Leokadią Abramowicz.
Muzyczny finał – spotkanie sztuk
Zwieńczeniem uroczystości był Polsko-Amerykański Recital Mistrzowski. O godzinie 18.00 na scenie wystąpili znakomita skrzypaczka Sara Dragan oraz amerykański pianista Kenny Broberg.
To wyjątkowe spotkanie muzyczne dopełniło dzień poświęcony sztuce, tradycji i twórczości. Po miesiącach pracy z materią, kolorem i strukturą przyszedł czas na doświadczenie sztuki wyrażonej dźwiękiem.
Lubię takie spotkania różnych dziedzin twórczości. Pokazują, że niezależnie od tego, czy opowiadamy świat za pomocą nici, koloru, formy czy muzyki, u podstaw zawsze znajduje się potrzeba wyrażania siebie i dzielenia się tym, co nas porusza.
Finał projektu stał się więc nie tylko podsumowaniem warsztatów, ale prawdziwym świętem sztuki i rzemiosła.
Dziękuję za wspólne pół roku
Nie byłoby tego projektu bez ludzi, którzy go współtworzyli.
Dziękuję Centrum Kultury w Polkowicach za inicjatywę, zaufanie i możliwość realizacji tego przedsięwzięcia, a także za pozyskanie dofinansowania ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Szczególne podziękowania kieruję do zespołu Pałacu w Suchej Górnej — Agnieszki, Ady, Agaty i wszystkich osób zaangażowanych w organizację naszych spotkań. Dziękuję za życzliwość, otwartość, troskę o każdy szczegół i atmosferę, dzięki której tak dobrze pracowało się nam razem.
Dziękuję również wszystkim uczestnikom warsztatów. Za Waszą obecność, ciekawość, zaangażowanie, rozmowy i gotowość do twórczych poszukiwań. Za to, że pozwoliliście sobie spróbować, eksperymentować i stworzyć coś własnego.
Cieszę się, że mogłam być częścią tej historii i dzielić się z Wami wiedzą, którą sama rozwijam od ponad dwudziestu lat.
Czy to naprawdę koniec?
Choć projekt „Etnodesign – historia zapisana w przędzy” dobiegł końca, wierzę, że jego najważniejsze rezultaty będą trwały znacznie dłużej niż samo przedsięwzięcie.
Być może dla kogoś była to pierwsza przygoda z tkactwem. Dla kogoś innego — odkrycie nowej pasji, inspiracja do dalszego tworzenia albo przypomnienie sobie, jak wiele przyjemności może dawać praca własnymi rękami.
Właśnie dlatego tak bardzo wierzę w wartość spotkań ze sztuką i rzemiosłem. Pokazują, że tworzenie nie jest umiejętnością zarezerwowaną dla wybranych. Można do niego wrócić, można się go nauczyć, można rozwijać je w każdym wieku i na każdym etapie życia.
Tkanina powstaje z pojedynczych nici, które dopiero połączone tworzą całość. Podobnie jest z takimi projektami. Każde spotkanie, każda rozmowa, każda nowa umiejętność i każda wykonana praca stają się częścią większej opowieści.
Dla mnie „Etnodesign” był właśnie taką opowieścią — utkaną z tradycji, kreatywności, ludzkich spotkań i wspólnej pasji do tworzenia.
Projekt się zakończył, ale sploty tej historii pozostają z nami. Być może dla niektórych uczestników staną się początkiem kolejnych twórczych poszukiwań.
I za tę możliwość jestem ogromnie wdzięczna.
https://www.facebook.com/share/r/14tHpZnJf6K/
https://www.facebook.com/profile.php?id=61550995043175&locale=pl_PL
Na okładce i we wpisie zdjęcia prac uczestniczek warsztatów tkackich.
Zdjęcia z zakończenia projektu – FB Pałac w Suchej Górnej

0 komentarzy